Alış ve satış işlemlerinizdeki aracı kurum komisyonlarını keserek arta kalan net kâr / zarar durumunuzu hesaplayın.
Bir hisse işleminin sonucu, alış ile satış fiyatı arasındaki farkın lot sayısıyla çarpımından ibaret değildir. Aracı kurumun alışta ve satışta kestiği komisyonlar düşüldüğünde ortaya çıkan net tutar, cebinize gerçekten giren ya da çıkan paradır. Hesaplayıcı bu iki adımı birlikte yapar.
Net kâr/zarar
(Satış fiyatı − Alış fiyatı) × Adet − Komisyonlar
Komisyonlar = Alış tutarı × oran + Satış tutarı × oran
Yüzde getiri
Net kâr/zarar ÷ Toplam alış tutarı × 100
Komisyon düşülmeden hesaplanırsa brüt getiri elde edilir.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Alış tutarı | 500 × 40,00 | 20.000,00 TL |
| Satış tutarı | 500 × 46,00 | 23.000,00 TL |
| Brüt kâr | (46 − 40) × 500 | 3.000,00 TL |
| Alış komisyonu | 20.000 × 0,002 | −40,00 TL |
| Satış komisyonu | 23.000 × 0,002 | −46,00 TL |
| Net kâr | 3.000 − 86 | 2.914,00 TL |
Net getiri 2.914 ÷ 20.000 × 100 = %14,57, brüt getiri ise %15'tir. Aradaki fark komisyonun etkisidir. Örnekteki binde 2 oran yalnızca hesaplamayı göstermek için seçilmiştir; kendi kurumunuzun oranını kullanın.
Brüt kâr yalnızca fiyat farkını gösterir. Net kâr ise aracı kurum komisyonları ve komisyon üzerinden alınan BSMV gibi kesintiler çıkarıldıktan sonra kalan tutardır. Kısa vadeli ve sık işlemlerde fiyat farkı küçük olduğu için komisyon payı sonucu belirgin biçimde değiştirebilir; bazen brüt kârlı bir işlem net zararla kapanır.
Zarar etmeden çıkılabilecek en düşük fiyat (başa baş) şöyle bulunur: Alış fiyatı × (1 + oran) ÷ (1 − oran). Örnekte başa baş fiyat 40 × 1,002 ÷ 0,998 ≈ 40,16 TL'dir; bunun altındaki satışlar, fiyat alışın üzerinde olsa bile net zarar yazar.
Hisseyi farklı fiyatlardan kademeli aldıysanız önce maliyet hesaplayıcı ile ağırlıklı ortalama maliyetinizi bulun, ardından bu değeri alış fiyatı olarak girin. Halka arzdan aldığınız hisselerde ardışık tavan senaryolarının kazancını görmek için tavan serisi hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Pozisyonu tuttuğunuz sürede temettü aldıysanız bunu fiyat getirisine eklemek toplam getiriyi gösterir; yaklaşan ödemeler için temettü takvimine bakabilirsiniz. Bu sayfadaki bilgiler eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.
Satış fiyatından alış fiyatını çıkarıp lot sayısıyla çarpın, ardından alış ve satış komisyonlarını düşün: Net kâr/zarar = (Satış fiyatı − Alış fiyatı) × Adet − Komisyonlar. Örneğin 500 lotu 40 TL'den alıp 46 TL'den satarsanız brüt kâr 3.000 TL'dir; binde 2 komisyonla alışta 40 TL, satışta 46 TL kesilirse net kâr 2.914 TL olur.
Kâr ya da zarar, hisseyi sattığınızda gerçekleşir; o ana kadar ekranda gördüğünüz fark gerçekleşmemiş (kâğıt üzerindeki) kâr/zarardır. Aynı hisseyi farklı fiyatlardan aldıysanız alış fiyatı olarak ağırlıklı ortalama maliyetinizi kullanın. Aracı kurum uygulamalarında görünen maliyet de çoğunlukla bu ortalamadır; komisyonun maliyete dahil edilip edilmediği kuruma göre değişebilir.
Yüzde getiri = Net kâr/zarar ÷ Toplam alış tutarı × 100. Örnekte 2.914 ÷ 20.000 × 100 = %14,57 net getiri elde edilir; komisyon düşülmeden hesaplanan brüt getiri ise %15'tir. Hisseyi tuttuğunuz sürede temettü aldıysanız toplam getirinizi bulmak için hesabınıza yatan net temettü tutarını kâra ekleyebilirsiniz.
Borsa İstanbul pay piyasasında 1 lot 1 adet paya eşit olduğundan lot başına brüt kâr, satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki farktır. Toplam brüt kârı bulmak için bu farkı lot sayısıyla çarparsınız: 6 TL fark × 500 lot = 3.000 TL. Komisyon işlem tutarına oranla kesildiği için lot sayısı arttıkça TL bazında ödenen komisyon da artar.
Net sonucu görmek için edilmelidir. Komisyon hem alışta hem satışta işlem tutarı üzerinden kesilir ve komisyonun üzerine genellikle BSMV gibi vergiler eklenir. Oranlar aracı kuruma, işlem kanalına ve hesap tipine göre farklılaştığından hesaplayıcıya kurumunuzun vergiler dahil toplam oranını girmeniz en doğru sonucu verir.