Borsa emir ekranında yer alan piyasadan limite emir, adı nedeniyle hem piyasa emriyle hem de limit emirle karıştırılabilir. Aslında iki yöntemin bazı özelliklerini bir araya getiren ayrı bir emir tipidir: Başlangıçta fiyat girilmez, emir yalnızca karşı taraftaki en iyi fiyat kademesiyle eşleşir ve işlemden kalan miktar son gerçekleşme fiyatından limit emre dönüşebilir.
Piyasadan limite emir nedir? Borsa İstanbul Pay Piyasasında fiyat belirtilmeden girilen, yalnızca en iyi karşı fiyat seviyesindeki emirlerle işlem gören ve kalan bölümü gerçekleşen son fiyatı alarak limit emir hâline gelebilen emir türüdür.
En önemli üç kural şunlardır:
-
Emir girilirken fiyat yazılmaz.
-
Yalnızca karşı taraftaki en iyi fiyat kademesiyle eşleşir.
-
Hiç işlem oluşmazsa emir iptal edilir; işlem oluşursa kalan miktar son işlem fiyatından limit emre dönüşebilir.
Piyasadan limite ne demek?
Emrin adı işleyiş sırasını anlatır: Emir önce piyasaya, yani o andaki en iyi karşı fiyata yönelir; kısmen işlem gördükten sonra kalan miktar limit emre dönüşür.
Örneğin alış tarafındaysanız yalnızca en iyi satış fiyatındaki miktarla eşleşirsiniz. Bu seviyedeki miktar emrinizi tamamen karşılamazsa kalan bölüm daha yüksek satış kademelerini otomatik olarak tüketmez. Son gerçekleşen fiyat üzerinden limit alış emri olarak beklemeye geçebilir.
Bu özellik, piyasadan limite emri birden fazla kademeye yayılabilen piyasa emrinden ayırır.
Piyasadan limite alış emri örneği
Bir hissenin satış tarafında şu emirlerin bulunduğunu düşünelim:
| Satış fiyatı | Bekleyen miktar |
|---|---|
| 75,00 TL | 200 lot |
| 75,10 TL | 400 lot |
| 75,20 TL | 500 lot |
Yatırımcı 600 lotluk piyasadan limite alış emri gönderdiğinde:
-
Emir yalnızca en iyi satış olan 75,00 TL seviyesine gider.
-
200 lot 75,00 TL’den gerçekleşir.
-
Kalan 400 lot, 75,00 TL limit fiyatlı alış emrine dönüşür.
-
75,10 TL ve 75,20 TL’deki satışlar otomatik olarak alınmaz.
Kalan 400 lot daha sonra 75,00 TL’den satış gelirse tamamen veya kısmen gerçekleşebilir. Günlük geçerliliğe sahip emrin kalan bölümü gün sonuna kadar eşleşmezse iptal edilir.
Piyasadan limite satış emri örneği
Alış kademeleri şöyle olsun:
| Alış fiyatı | Bekleyen miktar |
|---|---|
| 42,00 TL | 150 lot |
| 41,90 TL | 300 lot |
| 41,80 TL | 600 lot |
500 lot piyasadan limite satış emri verildiğinde:
-
Yalnızca 42,00 TL’deki 150 lotluk alışla işlem oluşur.
-
Kalan 350 lot, 42,00 TL limitli satış emrine dönüşür.
-
Emir 41,90 TL ve 41,80 TL kademelerine otomatik olarak inmez.
Bu örnekte piyasadan limite emir, satış fiyatının alt kademelere doğru kaymasını sınırlar; ancak kalan 350 lotun satılacağını garanti etmez.
Hiç karşı emir yoksa ne olur?
Sürekli işlem bölümünde piyasadan limite emir girildiği anda en iyi karşı kademede eşleşme oluşmazsa emir iptal edilir. Çünkü kalan miktarın limit emre dönüşebilmesi için önce referans alacağı bir işlem fiyatının oluşması gerekir.
Bu ayrıntı sıkça gözden kaçar. Yatırımcı “Nasıl olsa limit emre dönüşecek” diye düşünebilir; fakat hiç işlem olmadan limit fiyat üretilemez.
Piyasadan limite ve piyasa emri arasındaki fark
Piyasa emri ile piyasadan limite emir fiyat girilmeden oluşturulur. Fakat eşleşme davranışları farklıdır:
| Özellik | Piyasa emri | Piyasadan limite emir |
|---|---|---|
| Fiyat yazılır mı? | Hayır | Hayır |
| Kaç kademeyle eşleşebilir? | Uygun karşı kademelerle | Yalnızca en iyi karşı kademeyle |
| Gerçekleşmeyen bölüm | KİE nedeniyle iptal edilir | Son gerçekleşme fiyatından limit emre dönüşebilir |
| İlk kademede işlem yoksa | İşlem oluşmaz ve emir iptal edilir | İşlem oluşmaz ve emir iptal edilir |
| Fiyat kayması | Birden çok kademeye yayılabilir | İlk işlem en iyi kademeyle sınırlıdır |
Piyasa emri, miktar karşılanana veya uygun karşı emir kalmayana kadar farklı fiyat seviyeleriyle işlem görebilir. Piyasadan limite emir yalnızca ilk kademede işlem yapar ve daha sonraki kademeleri süpürmez.
Piyasadan limite ve limit emir arasındaki fark
Limit emirde yatırımcı fiyatı en başta belirler. Piyasadan limite emirde ise fiyat yazılmaz; ilk gerçekleşen işlemin fiyatı, kalan miktarın limit fiyatına dönüşür.
| Özellik | Limit fiyatlı emir | Piyasadan limite emir |
|---|---|---|
| Başlangıç fiyatı | Yatırımcı belirler | İlk işlem belirler |
| Hiç işlem olmazsa | Limit fiyatıyla bekleyebilir | İptal edilir |
| Fiyat kontrolü | Önceden belirlenir | En iyi ilk kademeyle sınırlanır |
| Kalan miktar | Girilen limitten bekler | Son işlem fiyatından bekleyebilir |
Fiyatı önceden kesin olarak sınırlandırmak isteyen yatırımcı için iki emir aynı sonucu vermez. Piyasadan limite emrin referans fiyatı, emir Borsa’ya ulaştığında görülen en iyi karşı kademeden doğar.
Limit ve piyasa emirlerinin ayrıntılı farklarını limit fiyatlı emir ve piyasa emri rehberimizde karşılaştırabilirsiniz.
Piyasadan limite emir KİE seçilirse ne olur?
Piyasadan limite emir Kalanı İptal Et geçerliliğiyle gönderilebilir. Bu durumda en iyi fiyat seviyesinde gerçekleşebilen miktar işleme dönüşür, kalan bölüm limit emre çevrilip bekletilmek yerine iptal edilir.
Örneğin en iyi satışta 100 lot varken 300 lot piyasadan limite KİE alış emri gönderildiğinde 100 lot gerçekleşebilir, kalan 200 lot iptal edilir.
Emir onay ekranında hem emir tipini hem geçerlilik süresini kontrol etmek bu nedenle önemlidir.
Açılış ve kapanışta piyasadan limite emir
Açılış, kapanış ve tek fiyat bölümlerinde emirler önce toplanır, ardından eşleşme fiyatı belirlenir. Piyasadan limite emir bu aşamalarda eşleştirme başlayana kadar bekler. Eşleşme oluşursa işlemden kalan bölüm son fiyatı alarak limit emre dönüşebilir ve sonraki aşamaya aktarılabilir.
İlgili fiyat belirleme bölümünde hiç fiyat oluşmazsa piyasadan limite emir iptal edilir. Bu nedenle önceki kapanış fiyatını görerek verilen emrin mutlaka o seviyeden işleme dönüşeceği düşünülmemelidir.
Piyasadan limite emir ne zaman değerlendirilebilir?
Bu emir tipi aşağıdaki işlem amacı açısından incelenebilir:
-
O andaki yalnızca en iyi fiyat kademesiyle işlem yapmak
-
Piyasa emri gibi sonraki kademelere taşmayı istememek
-
İlk kademede kısmi işlemden sonra kalanı aynı fiyatta bekletmek
-
Başlangıçta ayrıca limit fiyat yazmadan mevcut en iyi kademeyi referans almak
Bunlar kesin kullanım önerisi değildir. Emir gönderilene kadar en iyi fiyat ve miktar değişebilir. Hissenin likiditesi, emir büyüklüğü ve seans aşaması sonuç üzerinde etkilidir.
Genel seçim mantığını görmek için hisse senedi alırken hangi emir tipi seçilmeli rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Piyasadan limite emrin riskleri
İlk kademenin değişmesi
Ekranda gördüğünüz en iyi fiyat, emriniz Borsa’ya ulaşana kadar değişebilir. Emir ekranda gördüğünüz fiyattan değil, ulaştığı andaki uygun en iyi kademeden işlem görebilir.
Kısmi gerçekleşme
En iyi kademedeki miktar emrinizden düşükse yalnızca bir bölüm gerçekleşir. Kalan miktar bekleyebilir veya KİE seçimine göre iptal olabilir.
Hiç işlem olmadan iptal
Karşı tarafta uygun emir bulunmazsa ya da tek fiyat bölümünde fiyat oluşmazsa emir iptal edilebilir.
Kalan miktarın gerçekleşmemesi
İlk işlemden sonra limit emre dönüşen miktar, yeni karşı emir gelmezse gün boyunca bekleyebilir ve gerçekleşmeden iptal olabilir.
Yanlış geçerlilik seçimi
KİE ile günlük geçerlilik aynı sonucu vermez. Kalanın beklemesini planlayan yatırımcı yanlışlıkla KİE seçerse kalan bölüm otomatik iptal edilir.
Emir defteri neden önemlidir?
Piyasadan limite emir doğrudan en iyi karşı kademeyle ilişkili olduğu için o kademedeki miktar önemlidir. 10.000 lotluk bir emir gönderirken en iyi satışta yalnızca 200 lot bulunuyorsa işlemin büyük kısmının limit emre dönüşmesi mümkündür.
Kademe miktarlarını, alış-satış farkını ve olası likidite riskini anlamak için kademe analizi rehberimize göz atabilirsiniz.
En sık yapılan yanlış yorumlar
“Piyasadan limite, benim yazdığım limite kadar alır”
Yanlış. Bu emir türünde başlangıçta limit fiyat yazılmaz. Yalnızca en iyi karşı kademe ile eşleşir.
“Kalan miktar sonraki kademeleri alır”
Yanlış. Piyasa emrinden farklı olarak sonraki fiyat seviyeleri otomatik tüketilmez; kalan miktar son işlem fiyatından limit emre dönüşebilir.
“Hiç işlem olmasa da emir bekler”
Yanlış. İlk işlem oluşmazsa referans limit fiyatı oluşmadığı için emir iptal edilir.
“Piyasadan limite emir kesin gerçekleşir”
Yanlış. Hiçbir emir tipi uygun karşı taraf olmadan gerçekleşmez. Piyasadan limite emir kısmi gerçekleşebilir veya tamamen iptal olabilir.
Sıkça sorulan sorular
Piyasadan limite emir ne demek?
Fiyat yazılmadan en iyi karşı kademeyle eşleşen ve işlemden kalan miktarı son gerçekleşme fiyatından limit emre dönüşebilen emir demektir.
Piyasadan limite emir birden fazla kademeden alır mı?
Hayır. Yalnızca karşı taraftaki en iyi fiyat kademesiyle işlem görür.
Piyasadan limite emrin kalanı ne olur?
İlk işlem oluşursa kalan miktar son gerçekleşme fiyatını alarak limit emre dönüşebilir. KİE seçilmişse kalan bölüm iptal edilir.
Hiç işlem olmazsa emir bekler mi?
Hayır. Sürekli işlemde girildiği anda hiç eşleşmezse veya tek fiyat bölümünde fiyat oluşmazsa emir iptal edilir.
Piyasadan limite emir ile limit emir aynı mı?
Hayır. Limit emirde fiyatı yatırımcı baştan belirler; piyasadan limite emirde fiyat ilk gerçekleşen işlemden oluşur.
Piyasadan limite emir ile piyasa emri aynı mı?
Hayır. Piyasa emri uygun karşı kademelere yayılabilir. Piyasadan limite emir yalnızca en iyi kademeyle eşleşir.
Sonuç
Piyasadan limite emir nedir? Fiyat girmeden en iyi karşı kademeyle işlem yapmayı, kısmi gerçekleşmeden sonra kalan miktarı son işlem fiyatında limit emre dönüştürmeyi sağlayan emir türüdür. Birden fazla kademeyi otomatik tüketmemesi onu piyasa emrinden; fiyatın yatırımcı tarafından baştan yazılmaması ise limit emirden ayırır.
Emir verirken en iyi kademedeki miktarı, geçerlilik seçimini ve hiç işlem oluşmaması hâlinde emrin iptal edileceğini dikkate alın. Gönderimden sonra gerçekleşen miktarı ve kalan emrin statüsünü mutlaka kontrol edin.
Kaynak
Bu içerik genel eğitim ve bilgilendirme amacı taşır; yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
